Trang chủ   Tin tức   Cơ sở dữ liệu    Đăng ký   Giới thiệu   Tìm kiếm: 
Infinite Menus, Copyright 2006, OpenCube Inc. All Rights Reserved.

Tương thích với
CODE
BỘ

Tên Khoa học: Asparagales
Tên tiếng Anh:
Tên tiếng Việt: Thiên môn đông
Tên khác:

MÔ TẢ CHUNG

Bộ Măng tây hay bộ Thiên môn đông (danh pháp khoa học: Asparagales) là một bộ trong lớp thực vật một lá mầm bao gồm một số họ cây không thân gỗ. Trong các hệ thống phân loại cũ, các họ mà hiện nay đưa vào trong bộ Asparagales đã từng được đưa vào trong bộ Liliales (loa kèn), và một số chi trong đó thậm chí còn được đưa vào trong họ Loa kèn (Liliaceae). Một số hệ thống phân loại còn tách một số họ được liệt kê dưới đây thành các bộ khác, bao gồm cả các bộ Orchidales (lan) và bộ Iridales (diên vĩ), trong khi các hệ thống khác, đặc biệt là hệ thống phân loại của APG  lại đưa hai bộ Orchidales và Iridales vào trong bộ Asparagales. Bộ này được đặt tên theo chi Asparagus (măng tây, thiên môn đông).
Hệ thống phân loại của Angiosperm Phylogeny Group được các nhà thực vật học sử dụng rộng rãi và đã được cập nhật thành APG II năm 2003 để thêm vào các nghiên cứu gần đây, đặc biệt là các nghiên cứu phân tích ADN. Sơ đồ năm 1998 xác định 29 họ trong bộ Asparagales. APG II hợp nhất một số họ và thừa nhận một hệ thống khác với ít số lượng họ nhưng họ lại lớn hơn, trong đó một số họ nhỏ có thể kết hợp lại thành các họ lớn hơn, dựa trên sự tương thích di truyền gần gũi hơn và vẫn tuân thủ 'hệ thống APG', cho rằng họ này chứa 16-24 họ với 1.122 chi và khoảng 26.070 loài. Ví dụ, theo hệ thống phân loại mới hơn này thì người ta có thể đưa chính xác cây hoa hiên hay cây kim châm (chi Hemerocallis) vào họ Hemerocallidaceae, hoặc vào họ Xanthorrhoeaceae. Phân loại của APG II về bộ Asparagales như sau:

    * Alliaceae, có thể tách riêng hai họ:
          o Agapanthaceae
          o Amaryllidaceae
    * Asparagaceae, có thể tách riêng thành bảy họ khác nữa:
          o Agavaceae
          o Aphyllanthaceae
          o Hesperocallidaceae
          o Hyacinthaceae
          o Laxmanniaceae
          o Ruscaceae
          o Themidaceae
    * Asteliaceae
    * Blandfordiaceae
    * Boryaceae
    * Doryanthaceae
    * Hypoxidaceae
    * Iridaceae
    * Ixioliriaceae
    * Lanariaceae
    * Orchidaceae
    * Tecophilaeaceae
    * Xanthorrhoeaceae
          o Asphodelaceae
          o Hemerocallidaceae
    * Xeronemataceae

Các hệ thống ba bộ

Các hệ thống phân loại tách ba bộ Asparagales (măng tây), Orchidales (lan) và Iridales (diên vĩ) nói chung được sắp xếp như sau:

    * Bộ Asparagales, theo nghĩa hẹp (sensu stricto)
          o Họ Agavaceae (họ thùa)
                + Thùa
                + Ngọc giá
          o Họ Alliaceae (họ hành)
                + Hành tăm
                + Tỏi
                + Hành
          o Họ Amaryllidaceae (họ loa kèn đỏ)
          o Họ Asparagaceae (họ măng tây)
          o Họ Asphodelaceae (họ lan nhật quang)
                + Lô hội
                + Lan nhật quang
          o Họ Hyacinthaceae (họ lan dạ hương)
                + Hoa chuông lam
                + Lan dạ hương
          o Cetera
    * Bộ Orchidales
          o Họ Burmanniaceae
          o Họ Corsiaceae
          o Họ Geosiridaceae
          o Họ Orchidaceae (lan)
    * Bộ Iridales
          o Họ Iridaceae (họ diên vĩ, lay ơn)
Hệ thống Cronquist không công nhận bộ này, đặt nhiều chi trong bộ Liliales (phân lớp Liliidae của lớp Liliopsida [= thực vật một lá mầm]). Một số chi được đặt trong họ Liliaceae.

PHÂN LOẠI KHOA HỌC
Giới: Thực vật
Ngành: Magnoliophyta
Lớp: Liliopsida

CÁC HỌ
Agavaceae
Alliaceae
Amaryllidaceae
Asparagaceae
Asteliaceae
Hemerocallidaceae
Hyacinthaceae
Hypoxidaceae
Iridaceae

BVN - BotanyVN - Botany Research and Development Group of Vietnam
(©) Copyright 2007-2017